ڊونلڊ ٽرمپ ۽ ڪم جونگ ان کي هڪ ئي ڪمري ۾ گڏ نه رکو

جيستائين ڊونلڊ ٽرمپ آمريڪا جو صدر آهي، اتر ڪوريا جو اڳواڻ ڪم جونگ ان "بلڪل ٺيڪ رهندو"، مسٽر ٽرمپ چوي ٿو، ڇاڪاڻ ته "هو منهنجو احترام ڪري ٿو ۽ مون کي پسند ڪري ٿو." ٻيا مبصر گهٽ پراميد آهن. مسٽر ڪم، هڪ موروثي خدا-بادشاهه، وٽ 57 کان 120 جي وچ ۾ ايٽمي بم آهن، ۽ سندس ظالم رياست هر سال ڏهه کان 20 وڌيڪ بم ٺاهڻ جيترو فزائل مواد پيدا ڪري ٿي. اها اهڙا گهٽ فاصلي وارا ميزائل پڻ ٺاهي ٿي جيڪي لبرل، جمهوري ڏکڻ ڪوريا کي ماري سگهن ٿا ۽ انٽرڪانٽينينٽل بيلسٽڪ ميزائل جيڪي آمريڪا يا يورپ جي ڪنهن به حصي تائين پهچي سگهن ٿا.
ٽن ڏهاڪن جون بين الاقوامي ڪوششون اتر ڪوريا جي ايٽمي پروگرام کي ختم ڪرائڻ ۾ ناڪام ويون آهن. مسٽر ڪم، پنهنجي پيءُ وانگر، ايٽمي هٿيارن کي ان ڳالهه جي بهترين ضمانت سمجهي ٿو ته کيس اقتدار تان نه هٽايو ويندو (۽ شايد هو معمر قذافي وانگر پنهنجي ئي عوام هٿان مارجي نه وڃي). ايران جي خلاف آمريڪا جي جنگ، جنهن اڃا تائين ايٽمي هٿيار ناهي ٺاهيو، يقينن ان خيال کي هٿي ڏئي ٿي. تنهن ڪري آمريڪا جي سرڪاري پاليسي—ته اتر ڪوريا کي پنهنجا ايٽمي هٿيار ڇڏڻ گهرجن—غير حقيقي لڳي ٿي. ڪجهه ماڻهن جو خيال آهي ته ان کي ختم ڪيو وڃي.
اهو واضح ناهي ته مسٽر ٽرمپ انهن مان هڪ آهي يا نه. پر اهو واضح آهي ته هو پنهنجي "دوست" سان ٻيهر ملڻ چاهيندو، ان جي باوجود ته سندن گذريل ٽن ملاقاتن مان ڪجهه به حاصل نه ٿيو. اهو تڏهن ٿي سگهي ٿو جڏهن (۽ جيڪڏهن) مسٽر ٽرمپ 18 نومبر تي چين ۾ ايشيا-پئسفڪ سربراهي اجلاس ۾ شرڪت ڪري. مسٽر ڪم ساڻس ملڻ لاءِ پيانگ يانگ کان تڪڙو اچي سگهي ٿو. مسٽر ٽرمپ شايد پهريون برسرِ اقتدار آمريڪي صدر بڻجي وڃي جيڪو هن اڪيلي رياست جي راڄڌاني جو دورو ڪري. پر مسٽر ڪم ملاقات لاءِ شرط رکي ڇڏيو آهي ته آمريڪا رسمي طور تي اتر ڪوريا جي ايٽمي حيثيت کي قبول ڪري.
ڇاڪاڻ ته اتر ڪوريا ظاهري طور تي هڪ ايٽمي طاقت آهي، ڇا ائين چوڻ واقعي ايترو خراب هوندو؟ ڏکڻ ڪوريا جو صدر، لي جي ميونگ، "پهرين امن" جي پاليسي جي حمايت ڪري ٿو، جنهن تحت ايٽمي هٿيارن جي خاتمي واري ڳالهه ٻولهه کي روڪيو وڃي ٿو (جيڪو اتر ڪوريا کي ايٽمي طاقت طور تسليم ڪرڻ جهڙو بلڪل ناهي، پر عملي طور تي ان کان گهڻو پري به ناهي). هن جو خيال آهي ته ان سان ننڍن ۽ وڌيڪ حل طلب موضوعن تي اڳڀرائي ٿي سگهندي. انهن ۾ اعتماد سازي وارا قدم جهڙوڪ هاٽ لائنز ۽ دورا، يا واپار ۽ سيڙپڪاري کي وڌائڻ شامل ٿي سگهن ٿا. شايد ڪجهه فوجين کي ٻنهي ڪوريا جي سرحد تان واپس سڏايو وڃي؟ ٿي سگهي ٿو ته اتر ڪوريا پنهنجي ايٽمي ذخيري کي ٿورو گهٽائي ڇڏي؟ يا، جيڪڏهن آمريڪا مڪمل ايٽمي هٿيارن جي خاتمي جو مطالبو ڪرڻ ڇڏي ڏئي، ته ڇا اتر ڪوريا روس کي يوڪرينين کي مارڻ لاءِ ميزائل ۽ فوجون ڏيڻ بند ڪري ڇڏيندو؟
افسوس، اهڙي سودي ۾ ٽي مسئلا آهن. پهريون، اهو دنيا جي بچيل ايٽمي عدم ڦهلاءَ واري نظام کي ڪمزور ڪندو. جيڪڏهن اتر ڪوريا عدم ڦهلاءَ جي معاهدي تي دستخط ڪرڻ ۽ پوءِ دوکو ڏيڻ جي ڪا به قيمت ادا نٿو ڪري، ته ٻيون رياستون ان تي ڌيان ڏينديون. ٻيو، مسٽر ڪم ناقابلِ اعتبار آهي. هو جيڪو به معاهدو ڪندو، اهو پنهنجي فائدي مطابق فوري طور تي ٽوڙڻ جو امڪان آهي. اهو سوچڻ بيوقوفي آهي ته ايٽمي تسليميءَ جي بدلي ۾، هو گهٽ جنگجو بڻجي ويندو. آمريڪا جو خوف پيدا ڪرڻ مسٽر ڪم کي ان قابل بڻائي ٿو ته هو انهن ماڻهن جو محافظ بڻجي سگهي جن تي هو ظلم ڪري ٿو—جيڪو سندس ملڪي پروپيگنڊا جو هڪ اهم حصو آهي.
آخري مسئلو مسٽر ٽرمپ جو آهي. اتر ڪوريا سان ڪو به معاهدو انتهائي ٽيڪنيڪل هوندو، ۽ آمريڪا جو صدر تفصيلن تي ڌيان ڏيڻ وارو ماڻهو ناهي. جيڪڏهن هڪ غير تيار ٿيل مسٽر ٽرمپ چالاڪ مسٽر ڪم سان ملي ٿو، ته هڪ ناقابل تصور حد تائين خراب معاهدو ٿي سگهي ٿو. مسٽر ٽرمپ ڏکڻ ڪوريا مان ڪيترن ئي آمريڪي فوجين کي واپس سڏائڻ تي راضي ٿي سگهي ٿو جن 1953ع کان اتر ڪوريا جي حملن کي روڪي رکيو آهي. گهڻو بهتر اهو آهي ته هو پيانگ يانگ ۾ پنهنجي دوست کي پري کان ئي پنهنجي پسند ۽ احترام جاري رکڻ ڏئي.